روش مسیر بحرانی

ساخت وبلاگ
روش مسیر بحرانی (critical path method) یا CPM الگوریتمی است که برای زمان بندی  مجموعه ای از فعالیت های پروژه به کار می رود و یک ابزار مهم در مدیریت پروژه می باشد.

به طور معمول روش مسیر بحرانی برای تمام انواع پروژه از جمله ساخت و ساز، هوافضا و دفاعی، توسعه نرم افزار، پروژه های تحقیقاتی، توسعه محصول، مهندسی و نگهداری پلانت می شود. در هر پروژه ای که شامل فعالیت های مستقل می باشد می توان از این تحلیل های ریاضی استفاده کرد.

 

تکنیک پایه ای روش مسیر بحران

تکنیک اساسی برای استفاده از CPM شامل ساخت یک مدل از پرژه می باشد که شامل موارد زیر می باشد:

1- فهرستی از تمام فعالیت های مورد نیاز برای تکمیل پروژه که معمولا در یک ساختار تفکیک کار(work breakdown structure) دسته بندی شده اند

2- مدت زمان انجام هر فعالیت

3- وابستگی بین فعالیت ها

با استفاده از مقادیر، CPM طولانی ترین مسیر فعالیت های برنامه ریزی شده و زودترین و دیرترین زمانی که هر فعالیت می تواند بدون طولانی تر کردن پروژه شروع و خاتمه یابد را تا انتهای پروژه محاسبه می کند. این فرآیند تعیین می کند که چه فعالیت هایی بحرانی هستند، به این معنی که بر روی طولانی ترین مسیر قرار دارند و کدام یک دارای شناوری کلی (total float) می باشند به این معنی که می توانند بدون طولانی تر کردن پروژه، دچار تاخیر شوند.

در مدیریت پروژه، یک مسیر بحرانی شامل یک سری از فعالیت های شبکه پروژه می شود که مجموع آن ها طولانی ترین  مدت زمان کلی را تشکیل می دهند. این مسیر تعیین کننده کوتاه ترین زمان لازم برای تکمیل پروژه است. هر تاخیری برای هر فعالیت بر روی مسیر بحرانی، به صورت مستقیم بر روی زمان تکمیل برنامه ریزی شده پروژه تاثیر می گذارد؛ به عبارت دیگر هیچ شناوری در مسیر بحرانی وجود ندارد. یک پروژه می تواند چند مسیر نزدیک به بحرانی موازی داشته باشد. یک مسیر موازی در شبکه با مدت زمان کلی کوچک تر از مسیر بحرانی، مسیر بحرانی جزیی (sub-critical path) یا مسیر بحرانی( non-critical path) نام دارد.

 با این که نمودار فعالیت بر روی فلش (activity-on-arrow diagram) یا چارت پرت (PERT chart) هنوز در برخی جاها کاربرد دارد، معمولا دیاگرام فعالیت روی گره (actinity-on-arrow diagram) پر کاربردتر است که در آن هر فعالیت بر روی یک باکس یا گره نشان داده می شود و فلش ها نشان دهنده ارتباط منطقی از فعالیت قبلی (predecessor) به فعالیت بعدی (successor) هستند.

در نمودار زیر، فعالیت های  A B C D و E تکشیل دهنده مسیر بحرانی یا طولانی ترین مسیر هستند در حالی که فعالیت های G F و H در خارج از مسیر بحرانی و به ترتیب دارای شناوری 10 روز، 5 روزی و 20 روز هستند. در حالی که فعایت هایی که در خارج از مسیر بحرانی قرار دارند دارای شناوری هستند و باعث تاخر در تکمیل پروژه نمی شوند، فعایت های روی مسیر بحرانی هستند دارای درگ مسیر بحرانی هستند به این معنی که تکمیل پروژه را دچار تاخیر می کنند. درگ یک فعالیتدر مسیر بحرانی را نی توان از رابطه زیر محاسبه کرد:

اگر یک فعالیت مسیر بحرانی دارای فعالیت موازی نباشد، درگ آن برابر با مدت زمان آن می باشد. بنابراین A و E به ترتیب دارای 10 و 20 روز درگ هستند.

اگر یک فعالیت مسیر بحرانی دارای یک فعالیت موازی دیگر نیز باشد، درگ آن برابر است با مقدار کم تر بین دو مقدار مدت زمان آن و شناوری کلی فعالیت موازی با کم ترین شناوری کلی. بنابراین از آن جایی که B و C هر دو موازی با F (با شناوری 15) و H (با شناوری 20) هستند، B دارای مدت زمان 20 و درگ 15 (برابر با درگ F) و C دارای مدت زمان 5 و درگ 5 روز می باشد. فعالیت D با مدت زمان 10 روز موازی با G (با شناوری 5) و H (با شناوری 20) است و به همین جهت درگ آن برابر با شناوری G و 5 خواه شد.

این نتایج به همراه محاسبات درگ، به مدیران امکان اولویت بندی فعالیت ها برای مدیریت موثر تکمیل پروژه و کوتاه کردن مسیر  بحرانی برنامه ریزی شده پروژه با هرس کردن فعالیت های مسیر بحرانی به وسیله ردیابی 

سریع ( fast tracking) و شکست مسیر بحرانی (the critical path crashing)  می دهد. ردیابی سریع به معنی انجام فعالیت های موازی بیش تر و شکست مسیر بحرانی به معنی کاهش مدت زمان فعالیت های مسیر بحرانی با افزایش منابع آن ها را می باشد. 

شکست مدت زمان

شکست مدت زمان عبارتی است که مربوط به کوتاه ترین زمانی ممکنی است گه بر اساس آن میتوان یک فعالیت را زمان بندی کرد. این کار بهوسیله انتقال منابع بیش تر به سمت تکمیل یک فعالیت انجام می شود که در نتیجه آن اسین زمانی و اغلب کیفیت کار کاهش می یابند، زیرا هدف بر روی سرعت متمرکز است. شکست مدت زمان معمولا به صورت یک ارتباط خطی بین هزینه و مدت زمان فعالیت مدل می شود، البته در بسیاری از حالات یکتابع محدب یا یک تابع پله ای کاربردی تر خواهد بود.

 توسعه روش مسیر بحرانی

در ابتدا، در روش مسیر بحرانی تنها وابستگی های منطقی بین عناصر ترمینالی در نظر گرفته می شد ولی پس از آن این روش برای شامل کردن منابع مربوط به هر فعالیت از طریق فرآیندهایی که به آن ها تخصیص منابع بر مبنای فعالیت و تراز بندی منابع (resource leveling) گفته می شد، توسعه یافت. یک زمان بندی با ترازبندی منابع شامل تاخیرهای ناشی از گلوگاه های منابع و یا عدم موجودی منابع در زمان نیاز می شود و می تواند باعث شود که یک مسیر کوتاه تر قبلی تبدیل به طولانی ترین و بحرانی ترین از نظر منابع مسیر شود. یک مفهوم مرتبط با این موضوع، زنجیره بحرانی است که سعی می کند از فعالیت ها و مدت زمان پروژه در مقابل تاخیرهای پیش بینی نشده به دلیل محدودیت در منابع محافظت کند.

از آنجایی که زمان بندی پروژه به صورت منظم تغییر می کند، CPM امکان پایش پیوسته برنامه زمان بندی را می دهد، برای مدیر پروژه امکان ردیابی فعالیت های بحرانی را فراهم می نماید و به مدیر پروژه هشدار می دهد که احتمال دارد فعالیت های غیر بحرانی بیش از شناوری کلی خود دچار تاخیر شوند و در نتیجه یک مسیر بحرانی جدید تشکیل و تکمیل پروژه دچار تاخیر شوند و در نتیجه یک مسیر بحرانی جدید تشکیل و تکمیل پروژه دچار تاخیر گردد. علاوه بر آن این مدل می تواند به سادگی مفاهیم پیش بینی های تصادفی را با استفاده از تکنیک بازنگری و ارزیابی برنامه یا پرت و روش زنجیره بحرانی می دهد.

انعطاف پذیری روش مسیر بحرانی

یک زمان بندی که با استفاده از روش های مسیر بحرانی تولید شده است، اغلب دقیق نیست زیرا برای محاسبه زمان، از تخمین هایی استفاده شده است: اگر اشتباهی رخ داده باشد، نتایج آنالیز تغییر خواهند کرد. اگر تخمین ها خیلی نادرست باشند و تغییرات به سرعت شناسایی نشوند، این مسئله باعث بروز مشکل پیاده سازی پروژه می شود. البته ساختار آنالیز مسیر بحرانی به صورتی است که اختلاف با زمان بندی اولیه که در اثر یک متغییر به وجود آمده است، قابل اندازه گیری است زمان بندی با آن تنظیم می شود. در واقع یک عنصر مهم از آنالیز پس از وقوع پروژه، مسیر بحرانی از بیلت(As Built Crtical path)  یا ABCP است که دلایل و اثر های خاص تغییرات بین زمان بندی برنامه ریزی شده و زمان بندی نهایی که در واقعپیاده سازی شده است را آنالیز می کند

دکتری تخصصی مدیریت ورزشی...
ما را در سایت دکتری تخصصی مدیریت ورزشی دنبال می کنید

برچسب : نویسنده : dms-aca بازدید : 257 تاريخ : دوشنبه 22 خرداد 1396 ساعت: 14:22